Элбэх киһини өрүһүйбүт хирург-быраас Никита Андреев

Саха АССР уонна РФ үтүөлээх бырааһа Никита Андреев “Сэһэн сирэ” биэриигэ ыалдьыттаата. Никита бииргэ үөскээбит тастыҥ балта быар ыарыытыттан өлбүтүн кэннэ быраас буолуохтаахпын диэн санаанан салайтаран, баччааҥҥа диэри үлэлии-хамсыы сылдьар. Ол курдук Никита 1964 сыллаахха Сэбиэскэй аармыйаҕа үс сыл сулууспалаан баран, быраас үөрэҕэр туттарсан киирбитэ. Соҕуруу Сахалинскайга үһүс сылын аҥаарыттан үөрэххэ киирэргэ бэлэмнэнии куурустарын арыйбыттар. “Үнүбэрситиэккэ үөрэммит сылларбар куруук үлэлиир этим, дьонум ыарыһахтар, онон көмө көрдөһөр кыаҕым суоҕа. Бырааттарым соҕуруу үөрэнэр этилэр, кинилэргэ эмиэ көмөлөһүөххэ наада этэ”, – диэн Никита кэпсиир. Никита Андреев хирург-быраас буолаары, өрөспүүбүлүкэтээҕи балыыһаҕа медбраттаабыт. Хирург үлэтин ымпыгын-чымпыгын онно билбит. Онон 70-с сыллартан хирурдаан саҕалаабыт. Хирург идэтин Тбилиси куоракка ылбыта. Москватааҕы травматология үнүстүүтүгэр эмиэ үөрэммитэ. Никита Андреев тыа сирин усулуобуйатыгар уустук эпэрээссийэлэри оҥорбутун үгүс киһи истэн билэр буолуохтаах. Ол курдук тыа сиригэр быраас син биир тиийбэт буолан, ким атаҕын тоһуттун, ким туох эмит буоллун – барыларыгар көмөлөһөрө. “Урут оҕо да бырааһа суоҕа. Оннооҕор дьахтар оҕолонон хаана бардаҕына, онно сүүрэрбит. Оттон 1979 сыллаахха биир киһибит Саҥа дьыл иннинэ быһахха дэҥнэнэн, курдары астарбытын быыһаан турабыт. Уустук эпэрээссийэ ааспыта. Этэҥҥэ ааһан, уһун дьоллоох олоҕу олорбута. Баҕар, дьылҕата буолуо, баҕар, биһиги көмөлөспүппүт буолуо. Оттон иккис киһи дэҥнэнэн баран, хайдах өлбөтөҕүн сөҕө саныыбын. Ол курдук ыраах Хаҕын диэн сир баар. Бүлүү улууһун саамай уһук нэһилиэгэр тохсунньу томороон тымныытыгар ферма таһыгар эбии аһылык бэлэмнии сырыттахтарына, аһылыгы кырбыыр тэрилгэ бу киһи икки атаҕын үнтү мэлийтэрбитэ. Бу тэрил атаҕар кыбыллан хаалбыта. Тымныы тимир киһи этин таарыйдаҕына, кубарытан, “сыбааркалаан” иһэр эбит. Сүрдээх уустук эпэрээссийэни оҥорбуппут. Бу киһи билигин тыыннаах. Киһи олоххо тардыһыытын кининэн холобур оҥостобун”, – диир Никита. Ити курдук санаан аһардахха, биир сарсыарда төбөтүн сүгэнэн хайа оҕустарбыт, өйө суох сытар киһини аҕалбыттар. Мэйиитэ иһэлийэн, баттаҕар сылдьара. Никита ону эпэрээссийэлээбит, киһитэ хас эмитэ ый саҥата суох, тугу да өйдөөбөт этэ. Кэлин чөлүгэр түспүт. Мэйиитин эпэрээссийэлэтиэн иннинэ хара үлэҕэ үлэлии сылдьыбыта, ол кэннэ атын талаана уһуктан, билигин аныгы техниканы өрөмүөннүүр куоракка суох маастар буолбут. Салгыы “Сэһэн сирэ” биэриигэ көрүҥ.